Eenzamen, zijn vaak onzichtbaar: ze trekken zich gaandeweg steeds meer terug uit de maatschappij en raken sociaal geïsoleerd.Eenzaamheid is iets subjectiefs, namelijk het gevoel dat de contacten die je met mensen hebt, niet de diepgang of frequentie hebben waar je behoefte aan hebt. Sociaal isolement is een feitelijke situatie: je hebt nauwelijks of zelfs geen contacten met andere mensen. Oude vrouwen zijn het vaakst eenzaam of geïsoleerd, maar onder de 65 jaar zijn er nauwelijks verschillen tussen mannen en vrouwen en tussen verschillende leeftijdsgroepen.
Eenzaamheid en sociaal isolement tegenwoordig vaker voorkomen dan vroeger. Onderzoeken die de laatste jaren verschijnen, zijn niet altijd bruikbaar om écht conclusies te trekken.
In de moderne maatschappij moet je je in veel verschillende sociale groepen staande houden. Op het werk, in je familie, met verschillende, naast elkaar bestaande vriendengroepen, in de buurt, noem maar op. Dat eenzaamheid en sociaal isolement vaker voorkomen dan vroeger, baseert op maatschappelijke veranderingen in de afgelopen decennia, “Vroeger werd je in een bepaalde sociale omgeving geboren en in die omgeving sleet je je leven meestal. Het dorp, de wijk, de familie, de kerk, het waren levenslange verbanden die ook onderling sterk verbonden waren en elkaar vaak overlapten.
Tegenwoordig maak je je eigen keuzes, en die liggen niet per se in het verlengde van die van je ouders en de gemeenschap waar je uit voortkomt.”
Daarbij, zegt ze, moet je je in de moderne maatschappij in veel verschillende sociale groepen staande houden. Op het werk, in je familie, me vriendengroepen, in de buurt, op een vereniging of op cursus, op de school van de kinderen, noem maar op. Telkens een nieuwe rol, telkens andere verwachtingen, andere sociale codes. “Voor wie makkelijk contacten legt, sociaal vaardig is en stevig in zijn schoenen staat, is dat geen probleem. Maar wat als je die compententies niet hebt? Als je het moeilijk vindt eigen keuzes te maken, als je geen verbintenissen aan kunt gaan die voor jouw keuzes van belang zijn? Als je je niet voortdurend kunt aanpassen aan een andere rol?”
Haar bewering is niet zomaar een theorie: uit de CBS-cijfers blijkt ook dat sociaal geïsoleerden vaker in de stad wonen dan op het platteland. Uit onderzoek blijkt dat er wat betreft achtergrond en levensgeschiedenis geen wezenlijke verschillen zijn tussen eenzamen en sociaal geïsoleerden. Ze zijn allemaal eenzaam of geïsoleerd geraakt door een samenloop van omstandigheden. Gebrek aan sociale vaardigheden, vaak ontstaan in een meer of minder geïsoleerde jeugd, werkloosheid, een scheiding of sterfgeval, een verhuizing, een flinke achteruitgang in inkomen, dat soort dingen. “Maar niet één van die factoren is allesbepalend. Eenzaamheid en isolement liggen dicht bij elkaar.”
Verschillende mensen die één hechte relatie hadden en daardoor geen moeite meer deden nog andere mensen te ontmoeten.
Een liefdesrelatie kan je het idee geven dat de eenzaamheid doorbroken is en ervoor zorgen dat je minder moeite gaat doen andere contacten te zoeken.
“Mensen raken niet van de een op de andere dag geïsoleerd. Het gaat langzaamaan, en als je hen vraagt hoe het nou komt, hebben ze daar eigenlijk geen antwoord op. Ze hebben het gevoel dat ze maar weinig invloed hebben op hun eigen leven.”
Het interview van Juliette Berkhout.
http://www.frederike.nl/cgi-bin/scripts/db.cgi?ID=406&view_records=1&ww=on